Των Θωμά Παναγιωτόπουλου – Τάσου Σαχίδη

Ένα ουσιαστικό δίλημμα που απασχολεί πολλούς θαλασσινούς φίλους οι οποίοι έχουν αποφασίσει να αγοράσουν μεγαλύτερο φουσκωτό σκάφος. Και η απάντηση δεν είναι και τόσο εύκολη όσο πιθανόν φαίνεται.

Μονομήχανο vs Διμήχανου σκάφους

Το δίλλημα αυτό έγινε ακόμα εντονότερο τα τελευταία χρόνια λόγω της τεράστιας αύξησης της ιπποδύναμης των εξωλέμβιων κινητήρων, οι οποίοι μας δίνουν πλέον τη δυνατότητα να κινήσουμε ακόμα και ένα 9μετρο ή 10μετρο σκάφος με την τοποθέτηση ενός μόνο κινητήρα.

Έτσι, ανάμεσα στις σημαντικότερες αποφάσεις που πρέπει να πάρουμε όταν επιλέγουμε ένα φουσκωτό σκάφος 8-10 μέτρων είναι εάν θα το εξοπλίσουμε με έναν ή με δύο κινητήρες.

Βέβαια, πρέπει να γίνει σαφές πως όταν σκοπεύουμε να εξοπλίσουμε το σκάφος μας με δύο κινητήρες τότε πρέπει να έχουμε υπόψη μας πως το άθροισμα της ιπποδύναμης πρέπει να είναι τουλάχιστον κατά 30% μεγαλύτερο συγκριτικά με την ιπποδύναμη που θα επιλέγαμε εάν τοποθετούσαμε έναν μόνο κινητήρα.

Εάν δηλαδή, στο συγκεκριμένο σκάφος για το οποίο ενδιαφερόμαστε θα αναρτούσαμε έναν κινητήρα 300 ίππων στην περίπτωση μονής τοποθέτησης, σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να επιλέξουμε 2 x 150hp εάν το εξοπλίσουμε με δύο κινητήρες αλλά τουλάχιστον με 2x200hp.
Σε διαφορετική περίπτωση, εάν δηλαδή το σύνολο της ιπποδύναμης των δύο κινητήρων είναι το ίδιο με την ιπποδύναμη του ενός κινητήρα τότε είναι βέβαιο πως οι επιδόσεις θα είναι φτωχότερες και το μόνο που θα πετύχουμε είναι να προσθέσουμε περισσότερο βάρος και έξοδα στο setup μας, ενώ παράλληλα το κεφάλαιο «ασφάλεια», που αποτελεί συνήθως τον κυριότερο λόγο αγοράς δεύτερου κινητήρα, αυτόματα καταρρίπτεται γιατί το σκάφος μας θα είναι ανίκανο να πλανάρει μόνο με τον ένα κινητήρα.

Μονομήχανο vs Διμήχανου σκάφους

Ένα διμήχανο setup της ίδιας ιπποδύναμης με ένα μονομήχανο, όταν όλοι οι άλλοι παράγοντες είναι ίδιοι και τα σκάφη είναι βέβαια το ίδιο κατάλληλα και σωστά στημένα, θα μας δώσει μικρότερη τελική ταχύτητα, χαμηλότερες ταχύτητες κρουαζιέρας και μεγαλύτερες καταναλώσεις, με μόνη εξαίρεση τις καλύτερες επιδόσεις στις χαμηλές στροφές σε όρους απόκρισης γκαζιού, επιταχύνσεων και χρόνου πλαναρίσματος.

Οι επιδόσεις αυτές είναι αναμενόμενες γιατί στην ίδια ιπποδύναμη, στην περίπτωση του διμήχανου setup έχουμε μεγαλύτερες αντιστάσεις λόγω των δύο ποδαρικών στο νερό, μεγαλύτερο βάρος των δύο κινητήρων και του επιπλέον συνοδευτικού εξοπλισμού, και βέβαια μικρότερη ιπποδύναμη ανά κιλό συνολικού βάρους.

Μονομήχανο vs Διμήχανου σκάφους

Ας εξετάσουμε λοιπόν τα οφέλη που κερδίζουμε στην περίπτωση που έχουμε επιλέξει δύο κινητήρες για το σκάφος μας, οι οποίοι έχουν συνολικά πολύ μεγαλύτερη ιπποδύναμη σε σύγκριση με αυτήν που θα είχαμε εάν επιλέγαμε μόνο έναν κινητήρα, αρκεί βέβαια να μην υπερβαίνουμε την μέγιστη ιπποδύναμη που προτείνει το αντίστοιχο ναυπηγείο για κάθε μοντέλο του.

Πλεονεκτήματα διμήχανων φουσκωτών σκαφών

  • 1. Ασφάλεια
  • Η ασφάλεια είναι για πολλούς ο κυριότερος λόγος επιλογής δύο κινητήρων. Όταν ο ένας κινητήρας δυσλειτουργεί ή ξαφνικά αρνείται να πάρει μπροστά, έχουμε ακόμα έναν κινητήρα ο οποίος μπορεί να μας γυρίσει με ασφάλεια στο λιμάνι.

    Ισχύει όμως αυτό στην πραγματικότητα;
    Η απάντηση είναι δυστυχώς αρνητική, και το επιχείρημα της πρόσθετης ασφάλειας στα διμήχανα σκάφη αδυνατεί αρκετά, εάν αναλογιστούμε πως η αξιοπιστία των νέων κινητήρων βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα (που σημαίνει πως πολύ σπάνια ένα μονομήχανο σκάφος θα παρουσιάσει κάποιο μηχανικό πρόβλημα που θα μας αφήσει ξυλάρμενους), τα περισσότερα διμήχανα σκάφη που κυκλοφορούν δεν πλανάρουν με τον ένα κινητήρα, ενώ το 90% των προβλημάτων σχετίζονται με τα καύσιμα οπότε η δυσλειτουργία θα εμφανιστεί και στους δύο κινητήρες. Δεν πρέπει ακόμα να ξεχνάμε πως, σύμφωνα με το νόμο των πιθανοτήτων, έχοντας δύο κινητήρες η πιθανότητα βλάβης στον έναν από τους δύο είναι πάντοτε μεγαλύτερη σε σχέση με ένα μονομήχανο σκάφος.

    Μονομήχανο vs Διμήχανου σκάφους

    Παρόλα αυτά τα διμήχανα σκάφη έχουν ένα προβάδισμα στο θέμα της ασφάλειας.
    Μπορούμε όμως το προβάδισμα αυτό να το ανάγουμε σε τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα εάν φροντίσουμε να στήσουμε το σκάφος μας τηρώντας αυστηρά τις παρακάτω προϋποθέσεις:

    • Ο κάθε κινητήρας –κάτι που ήδη έχουμε προαναφέρει- πρέπει να έχει την κατάλληλη ιπποδύναμη ώστε να μπορεί να πλανάρει από μόνος του το σκάφος
    • Να αποφεύγουμε τις πολύ υψηλές τοποθετήσεις
    • Να έχουμε πάντοτε δύο μεγαλύτερης διαμέτρου και κοντύτερου βήματος εφεδρικές προπέλες αποθηκευμένες στο σκάφος, μία δεξιόστροφη και μία αριστερόστροφη, έτσι ώστε κατά πρώτον να μπορεί να πλανάρει το σκάφος με τον ένα κινητήρα και κατά δεύτερον να στέκεται πλαναρισμένο σε όσο το δυνατόν χαμηλότερες στροφές για να είμαστε ικανοί, σε περίπτωση ανάγκης, να διανύσουμε πολλά μίλια χωρίς να επιβαρύνουμε υπερβολικά τον εν λειτουργία κινητήρα
    • Να έχουμε δύο ντεπόζιτα καυσίμου με εντελώς ξεχωριστές γραμμές και υδατοπαγίδες. Ο σκοπός είναι η μια γραμμή παροχής καυσίμου να είναι 100% ανεξάρτητη από την άλλη. Έτσι, στην περίπτωση οποιουδήποτε κωλύματος στην τροφοδοσία καυσίμου δεν θα ρισκάρουμε να βγουν εκτός λειτουργίας και οι δύο κινητήρες. Επιπλέον, να φροντίζουμε ώστε το ένα από τα δύο ντεπόζιτα να είναι μόνιμα γεμάτο από βενζινά της εμπιστοσύνης μας. Έτσι, σε περίπτωση κακού καυσίμου ή παρουσίας νερού στο δεύτερο ντεπόζιτο, το οποίο χρησιμοποιούμε σε μόνιμη βάση, το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να γυρίσουμε τους διακόπτες και να τροφοδοτήσουμε τους κινητήρες από το ντεπόζιτο με το σίγουρα ανόθευτο καύσιμο.
    • Εάν το σκάφος μας διαθέτει ένα μόνο μεγάλο ντεπόζιτο, είναι φρόνιμο να το εξοπλίσουμε και με ένα δεύτερο, έστω και φορητό, 100 ή ακόμα και 50 λίτρων ανάλογα με τις αποστάσεις που διανύουμε συνήθως. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να έχουμε προσαρμοσμένο εκ των προτέρων ένα μόνιμο «Τ» με έναν διακόπτη επιλογής λίγο πριν τις υδατοπαγίδες, στο οποίο θα μπορούμε άμεσα να συνδέουμε το εφεδρικό ντεπόζιτο σε περίπτωση ανάγκης.

    Αν δεν τηρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις τότε ασφάλεια έχουμε μόνο στην θεωρία και ουσιαστικά έχουμε τον ίδιο βαθμό ασφάλειας που θα είχαμε και με ένα μονομήχανο set-up συνοδευόμενο με μια μικρή βοηθητική μηχανή.

  • 2. Επιδόσεις
  • Ένας εξίσου σημαντικός λόγος που οδηγεί πολλούς στην επιλογή δύο κινητήρων είναι η επιθυμία τους για καλύτερες επιδόσεις. Με την προϋπόθεση πάντα πως οι δύο κινητήρες που θα επιλέξουμε είναι μακράν μεγαλύτερης συνολικά ιπποδύναμης συγκριτικά με ένα αντίστοιχο μονομήχανο set-up, οι επιδόσεις του σκάφους μας θα είναι σαφώς καλύτερες.

    Και βέβαια στις επιδόσεις συμπεριλαμβάνονται η τελική ταχύτητα, η ταχύτητα κρουαζιέρας, η απόκριση στο γκάζι, οι επιταχύνσεις, ο χρόνος πλαναρίσματος, η δυνατότητα να ταξιδεύουμε πλαναρισμένοι σε χαμηλότερες στροφές με τους κινητήρες να δουλεύουν ξεκούραστα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και οι καταναλώσεις είναι χαμηλότερες.

    Μονομήχανο vs Διμήχανου σκάφους

    Σε μια δοκιμή που είχαμε κάνει στο παρελθόν, μπορούμε να συγκρίνουμε για παράδειγμα τις επιδόσεις του ίδιου ακριβώς σκάφους, του Technohull SeaDNA 999, με Verado 350hp vs 2x300hp Verado, όπου οι δίδυμοι κινητήρες:

    • έβγαλαν 56 κόμβους τελικής ταχύτητας έναντι 46 κόμβων του μονού κινητήρα
    • έτρεχαν με 31 κόμβους στις 3500 στροφές καίγοντας 2,1 λίτρα ανά ναυτικό μίλι ενώ ο 350hp κινητήρας με 28 κόμβους στις 4500 στροφές καίγοντας 2 λίτρα για κάθε μίλι. Παρατηρούμε λοιπόν πως οι δίδυμοι κινητήρες πετυχαίνουν μεγαλύτερη ταχύτητα κρουαζιέρας σε χαμηλότερες μάλιστα στροφές –γεγονός που σημαίνει πολύ λιγότερο stress γι αυτούς-, ενώ η κατανάλωση κυμαίνεται στα ίδια επίπεδα
    • έδειξαν σαφώς γρηγορότερες επιταχύνσεις, πηγαίνοντας από τους 0 στους 30 κόμβους σε 10 δευτερόλεπτα έναντι 16 δευτερολέπτων του μονού κινητήρα
    • πλανάριζαν το σκάφος στις 2600 στροφές, ενώ ο 350hp κινητήρας στις 3000 στροφές
  • 3. Χειρισμός σκάφους
  • Ένα διμήχανο σκάφος έχει σαφές πλεονέκτημα όσον αφορά στον χειρισμό του και στην ικανότητα ελιγμών σε περιορισμένο χώρο ή συνωστισμένες μαρίνες, αφού είναι ικανό να κινείται γύρω από το κέντρο του χωρίς την ανάγκη των πολλών «πρόσω» και «ανάποδα» ενός μονομήχανου. Ένα μεγάλο πλεονέκτημα, το οποίο θα το εκτιμήσουμε ιδιαίτερα σε περιπτώσεις δυνατού αέρα ή ρευμάτων, όπως και την μεγαλύτερη ώση στα «ανάποδα» που προσφέρουν.
    Επίσης, όταν έχουμε δύο κινητήρες έχουμε την επιλογή να προσθέσουμε ένα joystick control system με το οποίο η ικανότητα χειρισμών μας μεγιστοποιείται αφού μας επιτρέπει να κινούμε το σκάφος μας προς κάθε κατεύθυνση.

    Ένα διμήχανο επίσης setup θα μας δώσει περισσότερες επιλογές κατά τη διάρκεια των πλεύσεών μας, προσφέροντας πολύ καλύτερο έλεγχο του σκάφους.
    Το διμήχανο σκάφος προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα στις υψηλές ταχύτητες, εμπνέοντας τεράστια εμπιστοσύνη στον κυβερνήτη, ενώ απουσιάζει η ροπή του τιμονιού λόγω των αντίστροφα περιστρεφόμενων προπελών και έτσι ελαχιστοποιείται η ανάγκη συνεχών διορθώσεων.

    Μονομήχανο vs Διμήχανου σκάφους

    Όταν πάλι ταξιδεύουμε με φορτωμένο καιρό μπορούμε να βελτιώσουμε την πλεύση μας και, ανάλογα με την κατεύθυνση των κυμάτων ή του ανέμου, να ελέγχουμε την κλίση του σκάφους τριμάροντας προς τα μέσα τον έναν κινητήρα ενώ την ίδια στιγμή έχουμε τριμαρισμένο προς τα έξω τον άλλον.
    Η μεγάλη απόκριση στο γκάζι στις χαμηλές στροφές, η οποία οφείλεται κυρίως στην τεράστια επιφάνεια πτερυγίων που μας προσφέρουν οι δύο προπέλες, καθώς και το σαφώς καλύτερο «δάγκωμα» των δύο προπελών μάς επιτρέπουν να ανηφορίζουμε αβίαστα στα μεγάλα κύματα και να ταξιδεύουμε πλαναρισμένοι με εξαιρετικά χαμηλές ταχύτητες, γεγονός που σημαίνει χαμηλές καταναλώσεις και πιο άνετες πλεύσεις.
    Η πλεύση μας όταν έχουμε τον καιρό πρύμα συνήθως βελτιώνεται αφού λόγω του πολύ μεγαλύτερου βάρους που έχουμε στον καθρέφτη, η πλώρη στέκεται ψηλότερα και έτσι ελαχιστοποιείται η τάση «καρφώματος» στην πλάτη του επόμενου κύματος.

    Από την άλλη όμως, ένα μονομήχανο σκάφος υπερτερεί σε ευελιξία και βέβαια μπορεί να εκτελεί κλειστότερες στροφές με πολύ μικρότερη ακτίνα περιστροφής, στοιχεία πολύ ουσιαστικά επίσης όταν ταξιδεύουμε σε φορτωμένους καιρούς.

    Ποιο από τα δύο set-up είναι τελικά το καλύτερο;

    Η απάντηση ως συνήθως είναι: εξαρτάται!
    Αφήστε τις ανάγκες σας να σας οδηγήσουν στην τελική επιλογή.

    Ζυγίστε προσεκτικά τις επιθυμίες σας, τον σκοπό για τον οποίο αγοράζετε το σκάφος και την περιοχή στην οποία κυρίως θα κινείστε.
    Εάν συνηθίζετε να κινείστε σε λίμνες, παράκτια ή σε πολύ κοντινούς προορισμούς τότε ένα μονομήχανο setup με μια μικρή βοηθητική μηχανή είναι η καλύτερη επιλογή.

    Εάν όμως είστε από αυτούς που τους αρέσουν οι υψηλές επιδόσεις ή σκοπεύετε να ταξιδεύετε στην ανοιχτή θάλασσα μόνος ή με την οικογένειά σας μαρκάροντας στον χάρτη μακρινούς προορισμούς, τότε μάλλον το διμήχανο setup είναι μονόδρομος. Σε αυτή την περίπτωση το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να «ζυγίσετε» το budget σας.

    Μονομήχανο vs Διμήχανου σκάφους

    Σίγουρα, οι δύο κινητήρες φαίνεται να είναι η καλύτερη επιλογή σε όρους Ασφάλειας, Επιδόσεων και Χειρισμού του σκάφους, κάνοντας τις αποδράσεις σας ευκολότερες, αλλά όλα αυτά έχουν το τίμημά τους και είναι σίγουρο πως θα σας στοιχίζει πολύ περισσότερο.

    Εκτός από την τιμή αγοράς του δεύτερου κινητήρα που μπορεί να φτάσει μέχρι και 70% περισσότερο, πρέπει να συνυπολογίσετε και τον επιπλέον εξοπλισμό και ωρών εργασίας που απαιτεί ένα διμήχανο σκάφος: επιπλέον μπαταρίες, φίλτρα, εφεδρικές προπέλες, επιπλέον έξοδα για ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις και σωληνώσεων καυσίμου και φυσικά, περισσότερο χρόνο και έξοδα για να στηθεί κατάλληλα -προπέλες, ύψος τοποθέτησης κινητήρων, δοκιμές-.

    Και βέβαια, κάθε φορά που πλησιάζει ο χρόνος για το ετήσιο service, ο επιπλέον κινητήρας θα αρχίζει να «πονά» διπλά!

    ...keep Ribbing!