Του Giovanni Bracco

Σε τι διαφέρει μια απλή πλεύση με το φουσκωτό ή ένα ήρεμο ταξίδι διακοπών από μια ομαδική εξόρμηση; Πρόκειται για μια αρκετά σύνθετη ερώτηση στην οποία μπορούμε να απαντήσουμε πως τα βασικά στοιχεία που διαφοροποιούν μια εξόρμηση από τα άλλα είδη ταξιδιού είναι η απόσταση σε μίλια (μεγάλη) και η χρονική διάρκεια (μικρή), δύο παράμετροι που ορίζονται στην αρχή του σχεδιασμού.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Το κίνητρο που μας ενεργοποιεί συνήθως είναι η επιθυμία να ζήσουμε μια διαφορετική εμπειρία, και αν μια μοναχική εξόρμηση παρουσιάζεται ως ο πλέον συναρπαστικός και απαιτητικός στόχος, η ομαδική εξόρμηση είναι πολύ περισσότερο εφικτή επειδή επιτρέπει τη συμμετοχή της οικογένειας ή και των φίλων.

Ο σχηματισμός της ομάδας

Η επιλογή του πληρώματος ή καλύτερα των πληρωμάτων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε στη φάση της προετοιμασίας μιας ομαδικής εξόρμησης, επειδή θα είναι ακριβώς αυτός ο σημαντικότερος παράγοντας της επιτυχίας του ταξιδιού.
Αρχίζοντας από τον κυβερνήτη, αυτός οφείλει να έχει ηγετικό πνεύμα και αποφασιστικό χαρακτήρα, όταν στις δύσκολες στιγμές το πλήρωμα δεν θα γνωρίζει τι μπορεί να συμβεί και κυρίως πώς να συμπεριφερθεί. Ακριβώς σε αυτές τις κρίσιμες στιγμές ο κυβερνήτης θα πρέπει να αποδεικνύει κάθε στιγμή ότι διατηρεί την κατάσταση υπό έλεγχο, ώστε να μη διαδοθεί ο πανικός μεταξύ των επιβατών, κάτι που πρέπει οπωσδήποτε να το αποφύγουμε.

Μια άλλη κατάσταση που πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη, είναι η προσαρμοστικότητα του πληρώματος στην ομαδική διαβίωση, αλλά και ακόμα πιο σημαντική είναι η παρουσία κάποιου ατόμου έτοιμου να επέμβει με ευγένεια και εξυπνάδα ώστε να κατευνάσει και την παραμικρή ένταση για να μην δημιουργούνται διαφωνίες και παρεξηγήσεις.

Προσοχή να μην κάνουμε πολλές διασταυρώσεις στην πλεύση μας με τα άλλα σκάφη, μια κατάσταση που μπορεί να αποδειχτεί ιδιαίτερα επικίνδυνη όταν η κούραση αρχίζει να κάνει αισθητή την παρουσία της, επηρεάζοντας αρνητικά το επίπεδο προσοχής του κυβερνήτη.

Στη μοναδική εξόρμηση που διοργάνωσα, το Sea Experience Challenge 2005 έμαθα με προσωπικό κόστος πως για να φέρω σε πέρας με επιτυχία μια δύσκολη εξόρμηση απαιτείται μεγάλη αρμονία μεταξύ των πληρωμάτων και σημαντική ομοιογένεια στις επιδόσεις των σκαφών, είτε ως συμπεριφορά κατά την πλεύση είτε για τη διατήρηση μιας καλής ταχύτητας ταξιδιού.

Καλύτερα να σε θεωρήσουν λεπτολόγο όταν κάνεις την επιλογή παρά να πρέπει να διαχειριστείς πρόσωπα και σκάφη ακατάλληλα για ομαδικό ταξίδι.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Πορεία και προορισμός

Είμαι βέβαιος ότι όλοι εμείς οι λάτρεις του φουσκωτού σκάφους θέλουμε να ακολουθήσουμε το πνεύμα της περιπέτειας του μεγάλου Οδυσσέα, που ήθελε να εξερευνήσει το άγνωστο ακόμη και με κόστος τεράστιες θυσίες -μέχρι που δέχτηκε να δεθεί για να ακούσει το τραγούδι των Σειρήνων-, αλλά δυστυχώς πρέπει να λογαριαστούμε με τη θλιβερή σημερινή πραγματικότητα και να αρκεστούμε στην εξερεύνηση κάποιου νησιού ή κάποιας φιλόξενης μεσογειακής παραλίας. Ο προορισμός και το δρομολόγιο πρέπει να επιλεγούν στα μέτρα των πληρωμάτων και των σκαφών, προβλέποντας στάσεις για ξεκούραση, ώστε να αποφύγουμε πιθανές αντιδράσεις και διαφωνίες.

Επίσης, όσο περισσότερες πληροφορίες έχουμε για τους τόπους που θα επισκεφτούμε, τόσο πιο εύκολα θα επιλέξουμε τις στάσεις για ανεφοδιασμό τροφίμων και καυσίμων και τους πιο κατάλληλους τόπους για τη διανυκτέρευση. Οι πιο σημαντικές πληροφορίες αφορούν τον καιρό της περιοχής κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, τη θέση των πρατηρίων καυσίμου, τις περιοχές που διαθέτουν γλίστρες και την παρουσία ασφαλών όρμων σε όλη τη ρότα του ταξιδιού. Ιδανική θα ήταν η παρουσία κάποιου που έχει ήδη επισκεφτεί την περιοχή στην οποία ταξιδεύουμε.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Ό,τι θα αναφέρω παρακάτω ισχύει για την μεγάλη πλειοψηφία των κατόχων φουσκωτών, αλλά βέβαια όχι για όλους: επιλέγοντας τη διαδρομή πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι για τον κυβερνήτη η εξόρμηση είναι μια περιπέτεια, για να ανακαλύψει το άγνωστο και για να εκτονωθεί από το στρες μετά από μήνες δουλειάς, για τα παιδιά πρόκειται για διακοπές στις οποίες θα ανακαλύψουν τα μυστικά της ναυσιπλοΐας, πρωταγωνιστές στις εργασίες του σκάφους και ταξιδιώτες σε μαγικούς τόπους, ενώ για τη σύζυγο ή τη σύντροφό μας η εξόρμηση είναι μια αστείρευτη πηγή άγχους και φόβου, γιατί η πλεύση τόσο μακριά από την ακτή δεν της είναι μια οικεία κατάσταση και επίσης είναι λίγο επιφυλακτική σχετικά με την εμπειρία αυτού που είναι στο τιμόνι. Έπειτα είναι και ο τρομακτικός παράγοντας C, δηλαδή τα… μαλλιά, και ας μην χαμογελούν οι κύριοι, διότι το πρόβλημα είναι πάρα πολύ σοβαρό, τουλάχιστον για τις κυρίες που δεν έχουν στη διάθεσή τους το πιστολάκι του σπιτιού τους.
Αν ισχύει ότι στη θάλασσα δεν υπάρχουν ταβέρνες, το ίδιο ισχύει και για τα κομμωτήρια.

Και για να αφήσουμε τα αστεία, υπολογίζοντας τις στάσεις του ταξιδιού, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε τη χωρητικότητα των δεξαμενών καυσίμου των σκαφών και συνεπώς την αυτονομία πλεύσης, υπολογίζοντας και αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις για την πιθανότητα μιας απευκταίας αλλά πάντα πιθανής βλάβης.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Τελειώνοντας, ας θυμηθούμε ότι ο κανόνας για την τέλεια εξόρμηση ορίζει ότι ο αριθμός των μιλίων που θα διανύσουμε είναι αντιστρόφως ανάλογος με τον αριθμό των συμμετεχόντων στο ταξίδι. Είναι ιδιαίτερα ριψοκίνδυνο να προγραμματίσουμε ένα μακρύ και απαιτητικό ταξίδι με πολλές συμμετοχές σκαφών, γιατί αυτό μπορεί να μας δημιουργήσει πολλά και δυσεπίλυτα προβλήματα. Πιστεύω ότι είναι εύκολα αντιληπτό από όλους πως μπροστά σε μια απόφαση είναι πιο εύκολο να συμφωνήσουν δύο πληρώματα παρά δέκα. Επίσης όσα περισσότερα τα σκάφη τόσο μεγαλύτερη και η πιθανότητα βλαβών. Το ίδιο αρνητικό αποτέλεσμα θα έχουμε αν σχεδιάσουμε ταξίδι με λίγες στάσεις, κάτι που σχεδόν σίγουρα θα ταλαιπωρήσει τους συμμετέχοντες με τη μικρότερη εμπειρία πλεύσης και κυρίως τις γυναίκες και τα μικρά παιδιά.

Η προετοιμασία του φουσκωτού

Η άριστη γνώση των επιδόσεων του φουσκωτού μας είναι η βάση για τη συμμετοχή σε μια εξόρμηση που δεν θα δημιουργήσει προβλήματα στα άλλα πληρώματα, αν και δυστυχώς είναι πολύ συνηθισμένο να ακούμε άτομα που υπερεκτιμούν τις δυνατότητές τους ως κυβερνήτες αλλά και αυτές του φουσκωτού τους. Η πρώτη ενέργεια που πρέπει να κάνουμε -εμείς ή ο μηχανικός που εμπιστευόμαστε- θα είναι ένας καλός έλεγχος του σκάφους, του κινητήρα και όλου του εξοπλισμού, που πρέπει να διατηρούνται σε τέλεια κατάσταση χωρίς οποιαδήποτε ένδειξη δυσλειτουργίας. Σε περίπτωση που διαπιστώσουμε οτιδήποτε, πρέπει να το αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά, επειδή οι πολλές ώρες πλεύσης θα φέρουν στην επιφάνεια κάθε πιθανή βλάβη, και με βάση το νόμο του… Μέρφι είναι πολύ καλύτερο να προλαβαίνεις κάτι παρά να το αντιμετωπίζεις.

Απόθεμα καυσίμων: οι δεξαμενές καυσίμων πρέπει να εγγυώνται απόλυτα την αυτονομία του σκάφους ακόμη και στις πιο μακρινές διαδρομές, ειδάλλως πρέπει να εφοδιαστούμε με πρόσθετα δοχεία ή και δεξαμενές.

Οφείλουμε επίσης να υπολογίσουμε λεπτομερώς την κατανάλωση των σκαφών στο σχεδιασμό της διαδρομής και των ενδιάμεσων στάσεων και να προβλέψουμε ένα απόθεμα καυσίμου περίπου 30% το οποίο θα μας εξασφαλίσει ένα ξέγνοιαστο ταξίδι. Και το απόθεμα νερού (ντους) είναι ζωτικής σημασίας σε περίπτωση που υπάρχουν στο σκάφος μια ή περισσότερες κυρίες. Μην ξεχνάμε τον παράγοντα... C!

Σύστημα αγκυροβολίας: δύο εξοπλισμένες και έτοιμες για χρήση άγκυρες θα μας εξασφαλίσουν σιγουριά και στις πιο εκτεθειμένες στον άνεμο περιοχές και κατά περίπτωση θα μπορούσαμε να τοποθετήσουμε μια άγκυρα και στην πρύμνη. Υπάρχουν άγκυρες με διάφορα σχήματα και βάρη και η συμβουλή μου είναι να κινηθείτε προς τους τύπους Bruce, CQR, Danforth. Δεν είναι εδώ ο κατάλληλος χώρος για μια λεπτομερή παρουσίαση των χαρακτηριστικών του κάθε τύπου, αλλά μπορώ να αναφέρω ότι τους παράθεσα κατά σειρά προτίμησης. Η άγκυρα πρέπει να έχει το κατάλληλο βάρος για το σκάφος στο οποίο θα τοποθετηθεί, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι η άγκυρα κρατάει το σκάφος κυρίως με το σχήμα της και όχι με το βάρος. Και το αναφέρω αυτό, επειδή στις περιπλανήσεις μου έχω δει άγκυρες 10 κιλών σε πεντάμετρα φουσκωτά και «ομπρελίτσες» 2 κιλών σε σκάφη από 7 μέτρα και πάνω.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Η εργαλειοθήκη είναι υποχρεωτική και θα πρέπει γεμίσει με χρήσιμα εργαλεία που ξέρουμε να χρησιμοποιούμε. Είναι ανώφελο να μεταφέρουμε π.χ. ένα δυναμομετρικό κλειδί σύσφιξης, αν είμαστε εντελώς άσχετοι με τη μηχανή του σκάφους.

Τα εργαλεία
Ο ελάχιστος εξοπλισμός πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής:

Μια σειρά από γερμανοπολύγωνα κλειδιά 6 έως 22 mm, πένσες και μυτοτσίμπιδα, ένα πλήρες σετ κατσαβιδιών, ένα σφυρί, ένα σουβλί, ένα μικρό πριόνι, γαλβανισμένο σύρμα σιδήρου, έναν κόφτη, ένα μέτρο, μονωτική ταινία υψηλής αντοχής (τύπου 3Μ), ένα δοχείο γράσο ναυτιλίας, ένα λιπαντικό σπρέι CRC, μερικά φύλλα γυαλόχαρτο, ένα κιτ επισκευής των μπαλονιών και ειδικές ρητίνες για θαλάσσια χρήση.

Σημαντικό ρόλο στην ηρεμία του πληρώματος θα παίξει ο καλός νυχτερινός ύπνος, και γι’ αυτό είναι απαραίτητη μια άνετη και βολική στη συναρμολόγηση τέντα ύπνου. Είναι προφανώς καλύτερο να ξεδιπλώνουμε μια μονοκόμματη τέντα παρά να συναρμολογούμε και να αποσυναρμολογούμε καθημερινά μια τέντα με πολλά εξαρτήματα. Αν δεν τη χρησιμοποιείτε κατά την πλεύση, δεν πρέπει να σας ανησυχεί αν έχει αεροδυναμικό σχήμα, όμως πρέπει να δίνει τη δυνατότητα να κινείστε όρθιοι και στην πλώρη και στην πρύμνη, να είναι αδιάβροχη, και δεν πρέπει να δημιουργεί κοιλώματα συλλογής βρόχινου νερού. Δύο ανοίγματα, ένα στην πλώρη και ένα στην πρύμνη, καθώς και ένα πλαϊνό είναι απαραίτητα για την είσοδο και έξοδο από το σκάφος. Οι βραχίονες και το σύστημα στερέωσης της τέντας πρέπει να είναι πολύ ανθεκτικά στον άνεμο, ειδάλλως υπάρχει κίνδυνος να βρεθείτε… ακάλυπτοι, και συνεπώς το πλήρωμά να αρνηθεί τη διανυκτέρευση στο σκάφος.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Όσον αφορά την ενδυμασία, δεν είναι απαραίτητα κάποια εξειδικευμένα ρούχα, αρκεί να θυμόμαστε πως πρέπει να μην εκθέτουμε για πολύ το δέρμα μας στον ήλιο, για να αποφύγουμε σοβαρά εγκαύματα.
Είναι απαραίτητες οι νιτσεράδες καλής ποιότητας και τα προστατευτικά γυαλιά τύπου μάσκας, γιατί είναι πιθανές οι καταιγίδες και οι απότομες αλλαγές του καιρού ακόμα και στην καλοκαιρινή περίοδο. Μια καλή συμβουλή: δεν πρέπει να μένουμε όρθιοι με γυμνά πόδια κατά τις πολύωρες πλεύσεις, επειδή αυτό μπορεί να μας προκαλέσει επώδυνες τενοντίτιδες στον αχίλλειο τένοντα, που μπορούμε να αποφύγουμε αν φοράμε παπούτσια ή ειδικά σαμπό που προσφέρουν σωστή στήριξη στο πόδι.
Η αποθήκη τροφίμων και ο εξοπλισμός της κουζίνας θα προσαρμοστούν στις διατροφικές συνήθειες του πληρώματος, λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι άσκοπο να παραφορτώνουμε τις αποθήκες μας με υλικά που μπορούμε να βρίσκουμε φρέσκα κάθε μέρα, ενώ είναι σημαντικότατο να έχουμε πάντα στη διάθεσή μας αρκετή ποσότητα πόσιμου νερού. Όποιος επιθυμεί να μαγειρεύει κανονικά, πρέπει να προμηθευτεί μια διπλή εστία μαγειρέματος, ένα τηγάνι και μια κατσαρόλα με μέγεθος ανάλογο με τον αριθμό των μελών του πληρώματος. Όποιος αρκείται μόνο στην προετοιμασία του πρωινού καφέ, μπορεί να ικανοποιηθεί με ένα γκαζάκι και τον σχετικό εξοπλισμό για την προετοιμασία των ροφημάτων.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Περνώντας στα όργανα πλοήγησης και επικοινωνίας, μια καλή πυξίδα και ένα GPS σταθερό ή φορητό θα είναι υπεραρκετά για τη σωστή πορεία του σκάφους, ακόμη και αν συμβεί να αποκοπούμε από το γκρουπ, ενώ ακόμα και ένα φορητό VHF θα υποστηρίξει την επικοινωνία με τα άλλα μέλη της ομάδας.

Εξοπλισμός ασφαλείας

Προφανώς οφείλουμε να διαθέτουμε ό,τι προβλέπεται από τη νομοθεσία, το κινητό μας τηλέφωνο και ένα δορυφορικό πομπό (Spot) σε περίπτωση μεγάλων ταξιδιών μακριά από την ακτή. Τα όργανα πλεύσης πρέπει να περιλαμβάνουν μια καλή πυξίδα και ένα GPS, σταθερό ή φορητό, τα οποία θα είναι ικανά να μας εξασφαλίσουν τη σωστή πορεία ακόμη και αν συμβεί να αποκοπούμε από την ομάδα. Ένα VHF ακόμη και φορητό θα μας επιτρέψει να ζητήσουμε βοήθεια ή να επικοινωνήσουμε με τα άλλα σκάφη.
Το κουτί του φαρμακείου δεν πρέπει ποτέ να λείπει από το σκάφος, πόσο μάλλον αν πρέπει να ταξιδέψουμε για πολλά μίλια ή να επισκεφτούμε απομακρυσμένες και έρημες περιοχές. Δεν είναι απαραίτητο και πάρουμε μαζί μας ολόκληρο χειρουργείο, πρέπει όμως να διαθέτουμε φάρμακα καθημερινής ανάγκης. Τα πιο συχνά προβλήματα είναι αυτά που προκαλούνται από την παρατεταμένη έκθεση στις ηλιακές ακτίνες, από την έκθεση στον άνεμο και στις ξαφνικές αυξομειώσεις της θερμοκρασίας, που μπορούν να προξενήσουν εγκαύματα, ηλίαση, επιπεφυκίτιδα κ.λπ. Για να αποφύγουμε τέτοια προβλήματα αρκεί να προστατευτούμε με τα κατάλληλα ρούχα, να φοράμε πάντα γυαλιά ηλίου και να καλύπτουμε τα μέρη του δέρματος που εκτίθενται στον ήλιο με αντηλιακές κρέμες με υψηλό δείκτη προστασίας.

ομαδική εξόρμηση - αποστολή με φουσκωτά σκάφη

Κιβώτιο φαρμακείου
Αλοιφή για εγκαύματα.
Ένα αντιβιοτικό ευρέως φάσματος σε περίπτωση πυρετού.
Ένα αντιισταμινικό για τις αλλεργίες, τα τσιμπήματα εντόμων κ.λπ.
Ένα σκεύασμα για την αντιμετώπιση της διάρροιας π.χ. Imodium, ένα εντερικό απολυμαντικό, το Bimixin ή τα παρόμοια, για την αντιμετώπιση εντερικών προβλημάτων.
Ένα αντιεμετικό, το Stimetil ή αντίστοιχα.
Δύο απολυμαντικά, ένα για τα τραύματα και το άλλο για να κάνει πόσιμο το νερό, όπως το Amuchina, το οποίο θα χρησιμεύσει επίσης για την πλύση των πληγών και των ηλιακών εγκαυμάτων.
Ένα ζευγάρι ψαλίδια και τσιμπιδάκια.
Νυστέρια μιας χρήσης (τουλάχιστον 2).
Ένα πακέτο αποστειρωμένες γάζες.
Ένα κυλινδρικό τσιρότο ύψους 3 cm.
Ένα πακέτο βαμβάκι.
Επίδεσμοι και γάζες διαφόρων μεγεθών.
Ένας αιμοστατικός επίδεσμος.

Και τώρα δεν μας μένει άλλο παρά να σας ευχηθούμε: “in c... alla balena”!!!