του Θωμά Παναγιωτόπουλου

Μπορεί ο ελεύθερος χώρος στο φουσκωτό μας να είναι αρκετά περιορισμένος, αυτό όμως δεν σημαίνει πως είναι απαγορευτικός για τα μικρά μας παιδιά.

Συμφωνώντας απόλυτα με όσους πιστεύουν πως τα μικρά παιδιά μπορούν κάλλιστα να μας συντροφεύουν στις θαλασσινές μας εξορμήσεις, και ας μας στερούν κάποιες ελευθερίες και ας τσιτώνουν κάποιες φορές τα νεύρα μας, κάνοντάς μας να λειτουργούμε στα «κόκκινα».

Παιδιά στο σκάφος

Από την άλλη μεριά όμως, κερδίζουμε την αναντικατάστατη παρέα τους και γινόμαστε αυτόματα πιο υπεύθυνοι και περισσότερο οργανωτικοί.

Να είστε σίγουροι πως αν είμαστε πιο χαλαροί και δείξουμε περισσότερο ελαστικοί τόσο όσον αφορά στις δικές μας, αδιαπραγμάτευτες πολλές φορές, συνήθειες, όσο και όσον αφορά στην αυστηρότητα που καθημερινά επιδεικνύουμε στα παιδιά, αφήνοντάς τα περισσότερες ελευθερίες, τότε όλοι μας θα βγούμε κερδισμένοι χωρίς να κινδυνεύει η ψυχική μας γαλήνη. Μπροστά σε αυτήν, δεν έχει και τόση σημασία αν δεν καταφέρουμε να ρεμβάσουμε όσο συνηθίζαμε ή αν τα παιδιά πάρουν και ένα παγωτό παραπάνω.

Όση χαλαρότητα όμως πρέπει να επιδείξουμε στη συμπεριφορά μας, άλλη τόση και περισσότερη σχολαστικότητα και σοβαρότητα οφείλουμε να επιδείξουμε στο σχεδιασμό των θαλασσινών μας αποδράσεων.

Πριν όμως αποφασίσουμε να βαφτίσουμε ως «πλήρωμα» τα μικρά μας ζουζούνια πρέπει να είμαστε πολύ σίγουροι γι αυτό. Να αναλογιστούμε αν είμαστε σε θέση να επωμιστούμε αυτή την ευθύνη. Είμαστε άραγε αρκετά έμπειροι; Έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και στο σκάφος που κυβερνούμε;
Μην ξεχνάμε πως βρισκόμαστε στη θάλασσα και αν κληθούμε να αντιμετωπίσουμε κάποια δύσκολη και απρόβλεπτη κατάσταση, τα πράγματα θα είναι πολύ δυσκολότερα όταν επιβαίνουν και παιδιά στο φουσκωτό. Οι αντιδράσεις μας θα είναι μοιραία περιορισμένες και οι προτεραιότητές μας διαφορετικές. Η βασικότερη προϋπόθεση λοιπόν είναι να νιώθουμε ικανοί και σίγουροι πως μπορούμε να προστατεύσουμε τα μικρά μας ναυτάκια σε κάθε συνθήκη.

Και βέβαια, είναι απαραίτητο πριν επιχειρήσουμε να ανοιχτούμε στη θάλασσα, να περάσουμε αρκετές ώρες πραγματοποιώντας κοντινές και παράκτιες αποδράσεις ώστε να γνωρίσουμε από πρώτο χέρι τις νέες ανάγκες και υποχρεώσεις που διαγράφονται στον ορίζοντα.
Αφού λοιπόν συζητήσουμε πρώτα με τον εαυτό μας και έπειτα με τη σύζυγό μας, μπορούμε να προσδιορίσουμε τις αρμοδιότητές μας και να προχωρήσουμε στο σχεδιασμό των θαλασσινών μας αποδράσεων.

Εάν συμφωνούμε πως ο σχεδιασμός ενός ταξιδιού αποτελεί πρωταρχικό παράγοντα για την επιτυχία του, τότε θα συμφωνήσουμε και στη διαπίστωση πως όταν το πλήρωμά μας είναι «επανδρωμένο» με μικρά παιδιά, ο σχεδιασμός πρέπει να γίνεται ακόμα πιο σχολαστικά και να εξετάζεται κάθε πιθανή παράμετρος ως την τελευταία της λεπτομέρεια. Μόνο έτσι θα αποφύγουμε την άσκοπη ταλαιπωρία και θα εξασφαλίσουμε την καλύτερη δυνατή διαμονή μας.

Ο σχολαστικός σχεδιασμός έχει άμεση σχέση με την ασφάλειά μας και τη δημιουργία των προϋποθέσεων εκείνων που θα μας εξασφαλίσουν τις προοπτικές για να περάσουμε όμορφα με τα παιδιά μας, ενώ θα ελαττωθούν πολύ οι πιθανότητες να πάει κάτι στραβά:

Παιδιά στο σκάφος

Γνώση καιρικών συνθηκών

Οφείλουμε να γνωρίζουμε πολύ καλά τους καιρούς που συνήθως επικρατούν στις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες θα κινηθούμε, γεγονός που θα μας εξασφαλίσει τη μέγιστη ασφάλειά μας αλλά και τη λιγότερη ταλαιπωρία των παιδιών.
Αν προγραμματίσουμε τις διακοπές μας στο βόρειο Αιγαίο πρέπει να γνωρίζουμε πως οι καταιγίδες αποτελούν πλέον πολύ συχνό φαινόμενο και μάλιστα εκδηλώνονται με τέτοια ένταση που δεν την έχουμε συνηθίσει. Πρέπει λοιπόν να προετοιμαστούμε ανάλογα για την αντιμετώπισή τους.
Αν κατευθυνόμαστε προς τις Κυκλάδες, δεν θα μας απασχολήσουν οι καταιγίδες, θα μας υποδεχθούν όμως τα μελτέμια και πρέπει να γνωρίζουμε αρκετά καλά τα χαρακτηριστικά τους καθώς και τα περάσματα στα οποία αναπτύσσονται με ιδιαίτερη ένταση.

Επιλογή θαλάσσιας περιοχής

Πρώτα πρώτα πρέπει να αποφασίσουμε αν θα κινηθούμε σε θαλάσσιες περιοχές του Ιονίου ή του Αιγαίου.
Το Ιόνιο ενδείκνυται χωρίς καμιά αμφιβολία για οικογενειακές διακοπές, εξασφαλίζοντας όλες τις προϋποθέσεις για να περάσουν όμορφα τα μικρά παιδιά.
Οι θάλασσες είναι καλοτάξιδες και έχουμε την ευχέρεια να μετακινούμαστε με άνεση δίχως τον κίνδυνο να εγκλωβιστούμε για μέρες σε κάποιο λιμάνι. Πέρα από αυτό, υπάρχουν πολλές παραλίες με ρηχά νερά και η σκιά είναι σχεδόν πάντοτε εξασφαλισμένη, στοιχεία απαραίτητα για το «μικρό» μας πλήρωμα.
Αν είμαστε λάτρεις του Αιγαίου πρέπει να προτιμήσουμε συστάδες νησιών, όπου δεν αναπτύσσονται ιδαίτερα τα μελτέμια. Πολύ καλές επιλογές αποτελούν οι Σποράδες, οι Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες ή το σύμπλεγμα των μικρονήσων ανατολικά της Πάτμου.

Παιδιά στο σκάφος

Επιλογή τόπων που θα επισκεφθούμε και στρατηγικών σημείων διανυκτέρευσης

Αφού καταλήξουμε στους προορισμούς που μας ενδιαφέρουν, προχωρούμε στην επιλογή των τόπων που θα επισκεφθούμε και κυρίως στην επιλογή στρατηγικών σημείων τα οποία θα χρησιμοποιήσουμε ως ορμητήρια για τις μονοήμερες εξορμήσεις μας.
Αν ανήκουμε στην κατηγορία αυτών που προτιμούν να αγκυροβολούν και να διανυκτερεύουν σε φυσικούς όρμους μακριά από λιμενικές εγκαταστάσεις πρέπει να επιλέγουμε καταφύγια που να χαρακτηρίζονται από ένα σύνολο πλεονεκτημάτων:

  • Να είναι απόλυτα ασφαλή στους καιρούς
  • Τα νερά να είναι ρηχά, ώστε να παίζουν και να κολυμπούν άφοβα τα παιδιά
  • Να βρίσκονται σε μικρές αποστάσεις από ενδιαφέρουσες παραλίες και από παραθαλάσσια χωριά ή λιμάνια, ώστε να καταφεύγουμε εκεί εύκολα όταν τα παιδιά εκδηλώσουν την επιθυμία για κάποια παιδική χαρά, για να πάρουν ένα παγωτό ή ό,τι άλλο θελήσουν.

Αν η διαμονή σε κάποιο δωμάτιο ή ξενοδοχείο δεν είναι μέσα στις προτιμήσεις μας, τότε πρέπει να ρίξουμε λίγο νερό στο κρασί μας και ανά τακτά χρονικά διαστήματα να το επιχειρούμε. Τα παιδιά, αλλά και η σύζυγός μας, το έχουν απόλυτη ανάγκη για να ξεκουράζονται και να έχουν πάντα καλή διάθεση.
Αν βέβαια ανήκουμε στην κατηγορία αυτών που προτιμούν τη διαμονή σε λιμάνια, τότε τα πράγματα απλοποιούνται περισσότερο. Αρκεί να προτιμούμε ήσυχα λιμανάκια, δίχως φασαρία και αυτοκίνητα ώστε να παίζουν αμέριμνα τα παιδιά χωρίς να αναγκαζόμαστε να έχουμε συνέχεια την προσοχή μας στραμμένη πάνω τους.

Χάραξη βασικών και εναλλακτικών πορειών

Στη θάλασσα υπάρχουν πάντοτε περισσότεροι από ένας δρόμοι για να φτάσουμε στους προορισμούς μας, και άλλοι τόσοι για να επιστρέψουμε στη βάση μας.
Απλώνοντας τον ναυτικό χάρτη στο τραπέζι για να χαράξουμε τις πορείες μας πρέπει εκτός των άλλων να συνεκτιμήσουμε και την παρουσία των παιδιών που χωρίς καμιά αμφιβολία αποτελεί έναν βασικό περιοριστικό παράγοντα.
Είναι προφανές πως οι αποστάσεις που θα καλύπτονται καθημερινά πρέπει να είναι περιορισμένες και οι ενδιάμεσοι σταθμοί περισσότεροι, ώστε να δίνουμε την ευκαιρία στα παιδιά να ξεκουραστούν
Πρέπει να υπολογίζουμε περισσότερο χρόνο όσον αφορά τη διάρκεια των επιμέρους πλεύσεών μας. Καλό είναι να ξεχάσουμε τις ταχύτητες που έχουμε συνηθίσει, ενώ οι καιρικές συνθήκες που σε άλλη περίπτωση δεν θα μας εμπόδιζαν να ταξιδέψουμε, τώρα πρέπει να λαμβάνονται πιο σοβαρά υπόψιν.
Πολύ φοβάμαι πως δεν πρέπει να ξεκινάμε, ακόμα κι όταν η θάλασσα δεν ξεπερνά τα 4 μποφόρ, ιδιαίτερα όταν έχουμε να καλύψουμε αρκετά μίλια. Τα 4 μποφόρ μπορεί να γίνουν τοπικά 5 και τα παιδιά δεν μπορούν να προστατευτούν από τα κοπανήματα. Πέρα από τη δεδομένη ταλαιπωρία τους, είναι ορατός ο κίνδυνος για τραυματισμό ή κάταγμα από κάποια πτώση στο κατάστρωμα.
Αν βέβαια ο τελικός προορισμός μας είναι μακρινός, τότε μάλλον είναι προτιμότερο να ταξιδέψουμε μόνοι μας και οι μικροί μας σύντροφοι να φτάσουν με το καράβι της γραμμής.

Πέρα όμως από όλα τα παραπάνω, πρέπει να αφιερώσουμε αρκετή ώρα για την οργάνωση του φουσκωτού. Κάποια πράγματα είναι απαραίτητα να υπάρχουν στο σκάφος, τα οποία θα βελτιώσουν την καθημερινότητά μας:

Παιδιά στο σκάφος

Τέντα πλεύσης

Η ύπαρξη της πλωριάς τέντας στα open φουσκωτά, ανεξάρτητα αν σε κάποιους δεν αρέσει, είναι άκρως απαραίτητη. Τα μικρά παιδιά χρειάζονται περισσότερο από τον καθένα έναν χώρο όπου θα αποτραβιούνται για να ξεκουραστούν. Μια «φωλιά» για να κοιμηθούν, να παίξουν, να ζωγραφίσουν ή να διαβάσουν το αγαπημένο τους παραμύθι.
Η τέντα πλεύσης είναι πολύτιμη και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, κατά την οποία τα παιδιά έχουν την τάση να κοιμούνται. Κάτι που μπορεί να γίνει εύκολα στο πλωριό δωμάτιο, με την επίδραση του νανουριστικού κουνήματος του σκάφους. Άλλωστε, όταν ταξιδεύουμε και τα παιδιά βρίσκονται μέσα στο πλωριό δωμάτιο, είναι απόλυτα ασφαλή και εμείς απολαμβάνουμε πιο αμέριμνοι το ταξίδι μας. Διαφορετικά, βρισκόμαστε σε διαρκή εγρήγορση και προσέχουμε κάθε τους κίνηση, και μάλλον πρέπει να τα ακινητοποιήσουμε σε κάποια θέση που να βρίσκεται στο άμεσο οπτικό μας πεδίο, κάτι που δεν είναι και ό,τι καλύτερο για το «μικρό» μας πλήρωμα. Σε αυτή την περίπτωση βέβαια, δεν μας επιτρέπεται να χαλαρώσουμε ούτε στιγμή.

Παιδιά στο σκάφος

Τέντα ηλίου

Το ίδιο απαραίτητη είναι και η πρυμνιά τέντα ήλιου, η οποία θα προστατεύσει το ευαίσθητο δερματάκι των παιδιών από τις βλαβερές ακτίνες του ήλιου. Κάτω από την πρυμνιά τέντα μπορούμε να στήσουμε το τραπεζάκι μας και να φάμε το μεσημεριανό μας, να παίξουμε όλοι μαζί κάποιο επιτραπέζιο παιχνίδι ή απλά να χαλαρώσουμε.

Παιδιά στο σκάφος

Ένα ταμπούκι για τα πράγματα των παιδιών

Είναι ανάγκη να αφιερώσουμε ένα μεγάλο ταμπούκι για τα πράγματα των παιδιών. Έτσι θα μάθουν να έχουν το δικό τους χώρο, τον οποίο θα φροντίζουν μόνα τους ώστε να γίνουν περισσότερο αυτόνομα. Έτσι δεν θα ανακατεύουν τα δικά μας πράγματα ψάχνοντας όλο το σκάφος για να βρουν κάτι δικό τους.
Μέσα σε αυτό το ταμπούκι πρέπει να τοποθετήσουμε ένα σάκο με τα ρούχα τους, τις πετσέτες τους, τα κουβαδάκια τους, τα μπρατσάκια τους, τις ζωγραφιές τους, τα παραμύθια τους και ό,τι άλλο παιχνίδι τους αρέσει. Όσο πιο πολλά πράγματα έχουν για να ασχολούνται τόσο λιγότερη θα είναι και η γκρίνια τους, η οποία αποτελεί και τον χειρότερο εχθρό μας καθώς εμείς ψάχνουμε λίγο χρόνο για να χαλαρώσουμε.
Πρέπει να τα μάθουμε να είναι αυτόνομα και να κατευθύνονται από μόνα τους στο ταμπούκι με τα πράγματά τους, ώστε να μην μας «ζαλίζουν» συνέχεια ζητώντας κάποιο παιχνίδι τους.

Συνήθως όμως, πέρα από τον σχολαστικό σχεδιασμό και την άρτια οργάνωση του φουσκωτού, χρειάζεται κι εμείς οι ίδιοι να θυσιάσουμε κάποιες στιγμές χαλάρωσης και να αφιερώσουμε χρόνο παίζοντας με τα παιδιά. Είναι φρόνιμο μάλιστα να τα αναθέτουμε κάποιες «αρμοδιότητες» ώστε να μάθουν να συμμετέχουν στις δουλειές του σκάφους και να βρίσκουν έτσι ενδιαφέροντα που θα απορροφούν την αστείρευτη πολλές φορές ενέργειά τους.
Σε κάποιες κρίσιμες στιγμές μάλιστα, όπως όταν πλησιάζουμε για να δέσουμε και ετοιμάζουμε την άγκυρα και τις πρυμάτσες, η προσοχή μας δεν μπορεί να είναι στραμμένη στα παιδιά. Έτσι, κάτι μπορεί να πάει στραβά με τα παιδιά –το κακό δεν αργεί για να γίνει- ή απλά να αρχίσουν να γκρινιάζουν αποσπώντας μας την προσοχή. Για να τα έχουμε δίπλα μας, διατηρώντας ταυτόχρονα τον έλεγχό τους, μπορούμε να τα δώσουμε από μια πρυμάτσα και να τα παροτρύνουμε να κάνουν κάποιο κόμπο σε ένα σημείο του σκάφους, εξηγώντας τους πως έτσι δεν θα μας «φύγει» το σκάφος. Να είστε σίγουροι πως θα πέσουν με τα μούτρα στη δουλειά, αφήνοντάς μας να δέσουμε ήσυχα και χωρίς παρατράγουδα.

Αλλά και όταν χαλαρώνουμε στην παραλία θα υπάρξουν στιγμές που τα παιδιά λόγω της κούρασης θα αρχίσουν να γκρινιάζουν. Είναι κάτι αναπόφευκτο που όμως μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε επινοώντας κάποια «θεατρικ» παιχνίδια. Αν είναι η ώρα του καφέ ή του φαγητού, μπορούμε να τα μαζέψουμε γύρω μας και να τα αναθέσουμε ρόλους. Να στήσουμε δηλαδή ένα αυθαίρετο «σκηνικό» με ό,τι υλικά βρούμε στην παραλία και να ορίσουμε κάποιο παιδί ως μάγειρα, κάποιο ως σερβιτόρο ή ταμία και εμείς να παριστάνουμε τους πελάτες. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά απορροφούνται στο ρόλο τους και πέρα από το φαγητό, που ασφαλώς βοηθάμε κι εμείς για να ετοιμαστεί, ξεπερνάμε ανώδυνα την περίοδο αυτή της γκρίνιας τους.

Μερικές πολύ βασικές οδηγίες, που με κανέναν τρόπο δεν πρέπει να λησμονούμε:

  • Σωσίβια, σωσίβια, σωσίβια...Το πρωταρχικότερο όλων.

Οφείλουμε να μάθουμε στα παιδιά να φορούν τα σωσιβιάκια τους από τη στιγμή που θα επιβιβαστούν στο φουσκωτό μέχρι τη στιγμή που θα αποβιβαστούν από αυτό, ακόμα και αν οι συνθήκες είναι ιδανικές, ακόμα και αν έχουμε να διανύσουμε ελάχιστα μίλια. Το κακό γίνεται πάντα σε κάποια ανύποπτη στιγμή, εκεί που κανείς δεν το περιμένει.

  • Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τα παιδιά πρέπει να βρίσκονται μπροστά μας και ποτέ πίσω μας, ώστε να έχουμε τον πλήρη έλεγχο ενώ ταυτόχρονα θα κυβερνούμε το σκάφος μας.
  • Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να επιτρέπουμε στα παιδιά να κάθονται πάνω στους αεροθαλάμους ενώ βρισκόμαστε εν πλω, ακόμα και σε μπουνάτσα.
  • Να επιλέγουμε παραλίες με ρηχά νερά ώστε να παίζουν απρόσκοπτα τα παιδιά, χωρίς τον κίνδυνο να βαθαίνουν απότομα, με απρόβλεπτες συνέπειες.
  • Να προτιμούμε ακτές όπου υπάρχουν κάποια δέντρα που θα εξασφαλίζουν στα παιδιά την απαραίτητη σκιά.
  • Να μην αφήνουμε τα παιδιά για πολλή ώρα εκτεθειμένα στον ήλιο και να αποφεύγονται ιδιαίτερα οι μεσημεριανές ώρες. Να τα βάζουμε συχνά αντηλιακές κρέμες και να φορούν το μεγαλύτερο διάστημα λευκά φανελάκια και οπωσδήποτε καπέλο.
  • Αν βέβαια υπάρχει η δυνατότητα να πραγματοποιούμε τις θαλασσινές μας εξορμήσεις με φουσκωτοπαρέες όπου υπάρχουν και άλλα παιδιά, τότε είναι σχεδόν βέβαιο πως θα περάσουμε όλοι ακόμα καλύτερα.

Και να θυμόμαστε πάντοτε:

Ποτέ μα ποτέ να μην φεύγει το βλέμμα μας από τα παιδιά. Μόνο όταν κοιμούνται θα έχουμε την ευκαιρία να χαλαρώσουμε.

Μια λεπτή κλωστή χωρίζει την ευτυχία από τη δυστυχία.

...keep Ribbing!