του Θωμά Παναγιωτόπουλου

Σίγουρα η επιλογή προπέλας δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Χρειάζονται γνώσεις, εμπειρία, υπομονή και βέβαια αρκετές δοκιμές στη θάλασσα ώστε να είμαστε ικανοί να επιλέξουμε την καταλληλότερη προπέλα για το σκάφος μας.

προπέλα

Μετά από ατέλειωτες ώρες δοκιμών, καταγραφών και παρατηρήσεων μπορώ να πω με σιγουριά πως, εκτός των άλλων, η προπέλα που θα επιλέξουμε τελικά για το σκάφος μας πρέπει απαραίτητα να ικανοποιεί ταυτόχρονα τις παρακάτω 4 προϋποθέσεις:

1… να ταιριάζει με τα χαρακτηριστικά τόσο του κινητήρα όσο και της γάστρας μας.

Αυτή είναι μια από τις πιο κρίσιμες απαιτήσεις που πρέπει να ικανοποιεί η προπέλα μας. Να ταιριάζει με την γάστρα μας και την ίδια στιγμή να ταιριάζει και με τον κινητήρα μας. Εάν ταιριάζει μόνο με τον ένα από τους δύο παραπάνω παράγοντες, τότε είναι βέβαιο πως είτε οι επιδόσεις μας θα είναι φτωχές είτε θα υπονομεύεται η καλή λειτουργία του κινητήρα μας.>

Για να γίνουμε σαφέστεροι, η προπέλα μας πρέπει να ταιριάζει με την ιπποδύναμη του κινητήρα μας σε σχέση με την σχέση μετάδοσής του και ταυτόχρονα να ταιριάζει με τον τύπο, το μήκος και το πλάτος της γάστρας μας.

Δεν μπορούμε σε οποιονδήποτε κινητήρα να τοποθετήσουμε οποιαδήποτε προπέλα αλλά και ούτε οποιαδήποτε προπέλα μπορεί να κινήσει οποιαδήποτε γάστρα.
Υπάρχουν περιορισμοί που ορίζονται από την ιπποδύναμη και την σχέση μετάδοσης κάθε κινητήρα και περιορισμοί που ορίζονται από την ίδια τη γάστρα μας.

Για παράδειγμα, σε έναν κινητήρα με μικρή ιπποδύναμη ή πολύ γρήγορο προπελοφόρο άξονα δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε μια «μεγάλη» προπέλα, γιατί τότε η καταπόνηση για το κιβώτιο ταχυτήτων θα είναι τεράστια. Όσο μεγαλύτερη (αριθμητικά) είναι η σχέση μετάδοσης τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι και η προπέλα που θα εφαρμόσουμε.
Από την άλλη μεριά, κάθε γάστρα απαιτεί και μία συγκεκριμένη τιμή ώσης ή αλλιώς μία minimum διαμέτρου προπέλα για να κινηθεί ικανοποιητικά. Αν η προπέλα μας έχει μικρότερη διάμετρο τότε είναι βέβαιο πως, ακόμα και την καλύτερη προπέλα του κόσμου να έχουμε, οι επιδόσεις μας θα είναι πολύ φτωχές και οι τιμές ολίσθησης στα ύψη.

προπέλα

2… να ταιριάζει με το ύψος τοποθέτησης του κινητήρα μας.>

Σήμερα, υπάρχει μια πραγματικά μεγάλη ποικιλία προπελών οι οποίες είναι πολύ καλά σχεδιασμένες και εάν χρησιμοποιηθούν σωστά μπορούν να μας δώσουν μοναδικές επιδόσεις.
Είναι γεγονός πως κάθε προπέλα είναι σχεδιασμένη για να τρέχει σε συγκεκριμένα ύψη τοποθέτησης του κινητήρα μας. Άλλες προπέλες αποδίδουν καλύτερα όταν τρέχουν βυθισμένες στο νερό και άλλες όταν τρέχουν κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας.

Αν έχουμε λοιπόν μια προπέλα που είναι σχεδιασμένη για να τρέχει κοντά στην επιφάνεια και ο κινητήρας μας είναι χαμηλά τοποθετημένος τότε είναι βέβαιο πως δεν θα πάρουμε το μέγιστο της απόδοσης από την συγκεκριμένη προπέλα.

Πέρα όμως από την σχεδίαση της προπέλας υπάρχουν και κάποιες βασικές αρχές που ορίζουν το ύψος τοποθέτησης του κινητήρα μας σε σχέση με την προπέλα που θέλουμε να ταιριάξουμε.

Σε γενικές γραμμές, πρέπει να προτιμούμε ψηλότερες τοποθετήσεις για προπέλες με μεγαλύτερη διάμετρο ή μεγαλύτερη συνολική επιφάνεια πτερυγίων συγκριτικά με προπέλες μικρότερης διαμέτρου ή προπέλες με μικρότερη επιφάνεια πτερυγίων.

3… να ταιριάζει με τη χρήση για την οποία προορίζεται.

Καμιά προπέλα, όσο καλής σχεδίασης κι αν είναι, δεν είναι για κάθε χρήση. Κάθε προπέλα είναι σχεδιασμένη για να αποδίδει καλύτερα σε συγκεκριμένες χρήσεις.

Άλλες προπέλες είναι σχεδιασμένες για να επιτυγχάνουν υψηλές τελικές ταχύτητες, άλλες για να πλανάρουν το σκάφος γρηγορότερα, άλλες για να επιτυγχάνουν μεγάλη ανύψωση της πρύμνης ή της πλώρης, άλλες για χαμηλή κατανάλωση και άλλες για να αποδίδουν καλύτερα στις χαμηλές και μεσαίες στροφές.
Καμία όμως δεν μπορεί να τα κάνει όλα μαζί ταυτόχρονα. Επομένως, πρέπει να επιλέξουμε την προπέλα μας ανάλογα με την πρωταρχική μας χρήση.
Ποτέ δεν θα καταφέρουμε να βρούμε την κατάλληλη προπέλα εάν πρώτα δεν ξεκαθαρίσουμε τι θέλουμε να πετύχουμε.

προπέλα

Για παράδειγμα: αν σκοπός μας είναι η χρήση αναψυχής ή τα ταξίδια, κάτι που ισχύει στις περισσότερες περιπτώσεις, τότε η χρήση προπέλας με τη μεγαλύτερη δυνατή διάμετρο και μικρό βήμα είναι ο αποδοτικότερος συνδυασμός. Βέβαια, σε αυτή την περίπτωση θα χάσουμε κάποια μίλια τελικής ταχύτητας αλλά θα έχουμε τεράστια οφέλη στις χαμηλές και μεσαίες στροφές, όπου άλλωστε βρίσκονται και οι περισσότερες ώρες λειτουργίας του κινητήρα μας.

Αν σκοπός μας είναι η επίτευξη της μεγαλύτερης δυνατής τελικής ταχύτητας τότε μια προπέλα μικρότερης διαμέτρου και μεγαλύτερου βήματος είναι το κλειδί της επιτυχίας.

Γενικά, προπέλες με μεγάλη διάμετρο και μικρό βήμα έχουν καλύτερη απόδοση μέχρι τους 40 κόμβους περίπου.
Από εκεί και πέρα όμως, η μεγάλη διάμετρος και ο μεγάλος όγκος του κιβωτίου ταχυτήτων οδηγούν σε μεγάλες αντιστάσεις, γεγονός που οφείλεται κυρίως στην μεταβολή της συμπεριφοράς τού νερού στις υψηλές ταχύτητες.

4… να επιτρέπει πάντοτε στον κινητήρα να φτάνει, τουλάχιστον, μέχρι το μέσο του μεγίστου ορίου των συνιστώμενων στροφών του, ανεξάρτητα με τα φορτία που μεταφέρουμε.

Εάν η προπέλα μας δεν επιτρέπει τον κινητήρα να φτάνει στο μέγιστο όριο στροφών που ορίζει ο κατασκευαστής του ή ακόμα και εάν ο κινητήρας μας το ξεπερνά, τότε υπονομεύεται η καλή του λειτουργία με κίνδυνο ζημιών που συνήθως κοστίζουν πολύ ακριβά.
>Πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας πως όταν ο κινητήρας μας δεν φτάνει στο μέγιστο όριο των στροφών του στο WOT τότε δεν λειτουργεί κανονικά ούτε στις χαμηλές και μεσαίες στροφές.

Εάν έστω και μία από τις παραπάνω προϋποθέσεις δεν ικανοποιούνται τότε είναι βέβαιο πως είτε ο κινητήρας σας θα δυσλειτουργεί είτε οι επιδόσεις σας θα υποφέρουν.
Αντίθετα, εάν η προπέλα σας ικανοποιεί ταυτόχρονα και τις 4 παραπάνω προϋποθέσεις τότε να είστε σίγουροι πως έχετε πετύχει ένα υπέροχο set-up!

 

...keep Ribbing!

 

boat center