του Θωμά Παναγιωτόπουλου

Είναι γεγονός πως η προπέλα του κινητήρα μας είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζει σε πολύ μεγάλο βαθμό την απόδοση του σκάφους μας. Ως εκ τούτου είναι απαραίτητο να είμαστε σε θέση να μπορούμε να επιλέξουμε την κατάλληλη προπέλα για τον συνδυασμό κινητήρα-σκάφους μας.

Πρώτα από όλα πρέπει να γνωρίζουμε πως στον κόσμο της θάλασσας δεν μπορούμε να τα έχουμε όλα. Για το κάτι παραπάνω που θα καταφέρουμε να κερδίσουμε σε έναν τομέα, είναι βέβαιο πως κάτι θα χάσουμε σε έναν άλλον.

Kατάλληλη προπέλα

Δεν γίνεται για παράδειγμα να επιδιώκουμε τις υψηλότερες τελικές και να έχουμε την απαίτηση να πηγαίνουμε και πολύ καλά στον καιρό ή να έχουμε εκρηκτικές επιταχύνσεις. Πρέπει να επιλέξουμε ανάμεσα στα δύο, όπως και ανάμεσα σε πολλά άλλα πράγματα.

Δυστυχώς, δεν υπάρχει η ιδανική προπέλα που να τα κάνει όλα τέλεια. Κάθε προπέλα είναι σχεδιασμένη για να αποδίδει καλά σε συγκεκριμένες συνθήκες.

Η σχέση μείωσης του κινητήρα μας, η σχεδίαση και το μήκος της γάστρας, τα συνήθη φορτία που φέρει το σκάφος, το ύψος τοποθέτησης του κινητήρα, η ύπαρξη ή όχι μπρακέτου είναι μερικοί από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την επιλογή της κατάλληλης προπέλας.

Συνεπώς, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε πριν αρχίσουμε να ψάχνουμε για την καταλληλότερη προπέλα είναι να αναρωτηθούμε για ποια χρήση προορίζουμε το σκάφος μας.

Άλλη προπέλα θα προτιμήσουμε αν κύριος στόχος μας είναι η επίτευξη μέγιστης τελικής, άλλη θα επιλέξουμε αν μας ενδιαφέρουν κυρίως οι επιταχύνσεις ή η καλή απόδοση σε καιρό, άλλη αν στόχος μας είναι οι χαμηλές καταναλώσεις και οι μεγαλύτερες δυνατές ταχύτητες κρουαζιέρας στις μεσαίες στροφές. Και βέβαια άλλη προπέλα θα επιλέξουμε αν στόχος μας είναι να μεταφέρουμε φορτία, να τραβάμε σκι ή αν μας ενδιαφέρουν οι ταχύτητες trolling.

Όποια όμως κι αν είναι η χρήση για την οποία προορίζουμε το σκάφος μας, η προπέλα που τελικά θα επιλέξουμε πρέπει να επιτρέπει στον κινητήρα μας να φτάνει στο μέγιστο όριο των στροφών του στο WOT (τέρμα ανοιχτό γκάζι), χωρίς βέβαια να το υπερβαίνει.

Αυτός είναι ένας απαράβατος κανόνας που δεν πρέπει ποτέ να λησμονούμε γιατί μόνο έτσι εξασφαλίζουμε την σωστή λειτουργία του κινητήρα μας.

Kατάλληλη προπέλα

Έχοντας λοιπόν πάντοτε στο μυαλό μας τη χρήση για την οποία προορίζουμε το σκάφος μας και το γεγονός πως ο κινητήρας πρέπει να φτάνει το μέγιστο όριο των στροφών του είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε στην επιλογή της κατάλληλης προπέλας.

Φορτώστε, λοιπόν, το σκάφος με τα συνήθη φορτία που σκοπεύετε να το λειτουργείτε και βγείτε στη θάλασσα. Επιλέξτε μια μέρα με λαδιά και ξεκινήστε τις δοκιμές σας. Σπρώξτε τη μανέτα τέρμα μπροστά και έπειτα αρχίστε να τριμάρετε τον κινητήρα. Σε κάποιο σημείο θα ακούσετε το χαρακτηριστικό ήχο που βγαίνει από την προπέλα όταν πιάνει αέρα, γεγονός που σημαίνει πως αν τριμάρετε περισσότερο δεν παράγεται ώση, και αυτό θα το καταλάβετε κοιτώντας το μιλιόμετρο, οπότε θα διαπιστώσετε πως από αυτό το σημείο και πέρα όσο κι αν τριμάρετε δεν αυξάνεται η ταχύτητά σας.
Τότε κατεβάστε λίγο το trim, έως το σημείο που δεν υπεραερίζεται η προπέλα σας. Κοιτάξτε την ένδειξη του στροφόμετρου εκείνη τη στιγμή και σημειώστε τις στροφές που έχει ανεβάσει ο κινητήρας. Αν βρίσκεστε πάνω από τη μέση του μέγιστου ορίου στροφών που δίνει ο κατασκευαστής τότε δεν έχετε να ανησυχείτε για τίποτα και η προπέλα που φοράτε ταιριάζει μια χαρά στο συνδυασμό κινητήρας-σκάφος-φορτία.

Kατάλληλη προπέλα

Τι θα πρέπει να θυμόμαστε

  • Ροπές και τελικές δεν πάνε μαζί. Αν θα πάρω μεγαλύτερη ώση, θα χάσω σε τελικές. Αν θα πάρω μεγαλύτερες τελικές, θα χάσω σε ώση.
  • Ή θα πηγαίνουμε καλύτερα στον καιρό ή γρηγορότερα στη μπουνάτσα.
  • Σε μια προπέλα η διάμετρος και το βήμα δουλεύουν μαζί, χέρι χέρι. Ποτέ δεν πρέπει να ψάχνουμε για το σωστό βήμα χωριστά, αλλά πάντα σε σχέση με τη διάμετρο. Γενικά μπορούμε να πούμε πως η πιο αποδοτική σχέση διαμέτρου - βήματος είναι η παρακάτω:
    • Μεγάλη διάμετρος με μικρό βήμα και
    • Μικρή διάμετρος με μεγάλο βήμα
    • Ο καλύτερος συνδυασμός Διαμέτρου-Βήματος, σε σχέση με το μήκος της γάστρας, τη σχεδίασή της αλλά και τα συνήθη φορτία μας, θα μας δώσει τη μέγιστη χρυσή τομή ώσης-ταχύτητας.

Γενικοί κανόνες

  • Κάθε ίντσα βήματος κοστίζει 150-200 στροφές για τον κινητήρα μας στο W.O.T., σε μια σχέση αντιστρόφως ανάλογη. Αυξάνοντας το βήμα, αυξάνουμε το φορτίο στον κινητήρα, αφού η προπέλα «πιάνει» μεγαλύτερο όγκο νερού, με αποτέλεσμα μείωση των στροφών του. Το αντίστροφο συμβαίνει όταν μειώσουμε το βήμα. Όταν δηλαδή αυξήσουμε το βήμα κατά 1 ίντσα, πρέπει να περιμένουμε μία μείωση της τάξεως των 150 με 200 στροφών στον κινητήρα μας. Αν πάμε από μια προπέλα βήματος 21" σε μια προπέλα βήματος 19" τότε θα περιμένουμε αύξηση κατά 300-400 στροφές στον κινητήρα μας.
  • Μόλις δύο ίντσες διαφορά στο βήμα και τα αποτελέσματα θα είναι τρομακτικά όσον αφορά στην απόδοση του σκάφους μας.
  • Το βήμα ορίζει πόσο γρήγορα θα κινηθούμε μπροστά όταν περιστραφεί η προπέλα (επιτάχυνση).
  • Το βήμα είναι τελικά υπεύθυνο για την τελική ταχύτητα του σκάφους.
  • Μια προπέλα με μακρύ βήμα θα μας πάει πιο μακριά σε μια περιστροφή της, από ό,τι μια προπέλα με κοντό βήμα.
  • Μια προπέλα με κοντύτερο βήμα θα σπρώξει καλύτερα ένα βαρυφορτωμένο σκάφος και θα αποδώσει καλύτερα σε κλειστές μανούβρες σε περιορισμένο χώρο.
  • Όταν μεγαλώνουμε το βήμα, θα πάρουμε μεγαλύτερη τελική και μεγαλύτερες ταχύτητες στις μεσαίες στροφές, θα έχουμε όμως μικρότερες επιταχύνσεις, μικρότερη εκρηκτικότητα και αργότερο πλανάρισμα.

Τα αντίστροφα συμβαίνουν όταν θα μικραίνουμε το βήμα.

...keep Ribbing!